Tartyuf

«Tartyuf» komediyasida Molyer munofiqlik va ikkiyuzlamachilikka qarshi shiddatli kurashga kirishadi. Pyesa janjal va shiddatli kurashlar mavzusiga aylandi. Ruhoniylar ikki marta uning taqiqlanishiga erishishga urindi. Molyer ikki marta shohdan yordam so'radi. U ikki marta pyesani qayta ishladi, uning nomini va qahramonining ismini o'zgartirdi. Va «Ilxom» teatri ham ikki marta premyera sanasini o'zgartirdi. Bugungi kunda bu — dunyodagi eng mashhur pyesalardan biri, «Tartyuf» nomi esa nomdosh so'zga aylandi. U 400 yil davomida eskirmagan va hatto qiyofasini ham o'zgartirmagan ikkiyuzlamachilik va riyokorlik ramziga aylandi…

MOLYER TOMONIDAN YOZILGAN «TARTYUF»GA SO'ZBOSHIDAN

«Mana, katta shov-shuvga sabab bo'lgan va uzoq vaqt taqiqlangan komediya. Unda tasvirlangan kishilar men bundan avval tasvirlagan barcha kishilardan kuchliroq ekanliklarini ko'rsatdilar. Markizlar, noz-karashma qiluvchi ayollar, xotinlariga xiyonat qilinganlar, shifokorlar — ularning barchasi sahnaga chiqarilganida, o'zlaridan olingan tasvirdan xursand bo'lgandek qilib, o'z taqdirlariga muloyimlik bilan chidadilar. Ammo munofiqlar masxaraga chidashni istamadilar; ular avvaliga g'azablanib, men ularning qiliqlarini sahnaga olib chiqib, ko'plab yaxshi kishilar berilgan narsani masxara qilishga qanday jur'at eta olganimni g'alati deb topdilar. Bu gunohni ular menga kechira olmadilar va mening komediyamga qarshi dahshatli g'azab bilan birlashib chiqdilar. Ularning talqiniga ko'ra, «Tartyuf» taqvodorlikni haqorat qiladi; u boshidan oxirigacha razolatlarga to'la, unda gulxanga loyiq bo'lmagan bironta ham qator yo'q. Undagi barcha bo'g'inlar va harflar jinoyatkordir; har bir qarash, boshning har bir harakati, o'ngga yoki chapga qo'yilgan har bir qadam menga qarshi ayblov sifatida talqin qilinishi mumkin bo'lgan sirlarni yashiradi. Men o'z komediyamni haqiqiy taqvodor kishilar nazarida oqlashni istayman va ularni butun qalbim bilan o'zlari ko'rmasdan turib hukm chiqarmaslikka, har qanday xurofotni chetga surishga va o'z xatti-harakatlari bilan o'zlarini sharmanda qiladiganlarning ehtiroslariga qurol bo'lmaslikka chorlayman. Mening komediyamni xolisona ko'rib chiqishga zahmat chekadigan har bir kishi, shubhasiz, mening niyatlarim butunlay begunoh bo'lganiga, pyesa hech qanday tarzda hurmatga sazovor narsani masxara qilishni maqsad qilmaganiga, men uni shu kabi mavzu talab qiladigan barcha ehtiyotkorlik bilan ishlab chiqqanimga va butun mahoratim, butun sa'y-harakatimni munofiq bilan chin dildan ishonuvchi o'rtasidagi farqni belgilashga qaratganimga ishonch hosil qiladi».

Spektakl davomiyligi 3 soat (tanaffus bilan)

Kechikib kelgan tomoshabin, zalga kiritilmaydi. Iltimos, oldindan kelishingizni so'raymiz.

J. B. Molyer

Rejissyor-postanovchi: Boris G'afurov